maandag 27 maart 2017

De Schaapman

In het boek Dans, dans, dans van mijn favoriete schrijver Haruki Murakami verdwijnen de hoofdpersonen soms even. De hotellift spuugt ze ergens op de 16de etage uit in een volmaakte duisternis. De 16de etage is – of lijkt – een normale etage met normale kamers maar soms stopt de lift er zomaar en bevindt je je in het niets. Lijkt het.

De hoofdpersoon gaat in het pikkedonker op onderzoek uit en treft bij een vaag flakkerend kaarslicht, omringt door boeken de Schaapman aan. Schaapman is muf, morsig, fors behaard, gehuld in een schapenvacht maar verder ongevaarlijk. Eigenlijk net een schaap maar dan nog filosofischer, een soort mysticus.  Jullie begrijpen het al: ik had een klik.

Over twee weken ben ik in Pyongyang en zit onze halve marathon er op. Mijn knieën zullen pijn doen en waarschijnlijk compleet in puin liggen. Toen ik me dit bedacht, vroeg ik me direct af in welk hotel we verblijven. Is het gelijkvloers? En zo niet, hebben ze een lift? Hebben we überhaupt een bed? Of liever: twee bedden. Mijn goede vriend en reisgenoot Bart stelde me tijdens een aangenaam drankgelag gerust. Hotel Coryo in Pyongyang is van alle gemakken voorzien.  Om te beginnen met een bar op de 44ste etage.

Vieren veertig? Ja, Hotel Coryo bestaat uit twee torens van 145 meter hoog. In de ene toren mogen alleen buitenlanders en in de andere alleen Koreanen. Volgens de eigen website(!) heeft het hotel 500 kamers en tal van faciliteiten waarvan ik alleen de bar op de 44ste onthouden heb. In de toren voor de Koreanen zal het in de regel niet druk zijn, lijkt me. Waar zijn die 43 etages voor buitenlanders voor nodig zijn? En dit is niet eens het grootste hotel van Pyongyang! Wat gebeurt daar in die hotels?

Ik las de reviews en iedereen lijkt op dezelfde vier etages te verblijven.  Ze hebben daar niet één 16de etage, ze hebben 39 vage etages. De fantasie sloeg bij mij op hol. Tientallen etages met niets, alleen maar pikkedonker en ergens misschien een Schaapman. Of niet. Als ik aan mijn begeleider weet te ontsnappen, laat ik me – prettig dronken – vanaf 44 afdalen naar een willekeurige etage en dompel me in een willekeurige duisternis. Ik slof, slof, slof verder de duisternis in tot ik alle oriëntatie kwijt ben. Zomaar ergens laat ik me zakken op een koude betonnen vloer, open het meegebrachte blikje bier en wacht. Ik drink, wacht en val in slaap.

Dagen later word ik wakker, met baard en lichte vacht. De duisternis beangstigt mij niet maar omarmt mij met liefde. Ik schuifel rond totdat ik door puur toeval tegen een koelkast met bier loop. Het lampje is stuk maar de pils is koud. Iets verderop staat een oude doorgezakte sofa. Ik ga liggen, ik blijf en ik wacht terwijl mijn baard kriebelt en mijn vacht groeit en langzaam muf wordt. Ik blaat, ik blijf en wacht op mijn muze die mij bevrijdt uit het Coryo.

Hallo, is daar iemand?



zondag 12 maart 2017

Domino Day

Met een ijszak op mijn knie is de actieradius beperkt. Zeg maar: niet. Dus ik lig en wacht tot het koude blauwe spul zijn werk doet. Ik staar wat op de wereldkaart aan de wand, ieder door mij ‘veroverd’ land is goed zichtbaar. Noord Korea ligt er nietsvermoedend ongeschonden bij. De voorbereidingen van de marathon zijn daar vast in volle gang. Ik tel de dagen af, nog 27.

Mijn ogen dwalen van Nederland, Europa in. Verder naar het zuiden: Afrika met mijn vlaggetjes in Marokko,  Mali, Burkina Faso,  verder naar het zuidoosten: Congo, Uganda en Kenia.  Ik spring de Indische Oceaan over van Zanzibar naar Oman, het Midden Oosten en – Marco Polo volgend - oostwaarts naar mijn favoriete Azië.  Ieder land met ontelbare herinneringen, ieder land met een geschiedenis.

Helemaal aan het eind van het continent lonkt dat vreemde, geïsoleerde  land met dat bijzondere systeem met die bijzondere leider. Een soort relikwie uit vervlogen tijden. Hoe lang gaat dat nog duren?  Plotseling lijken er overal lichtjes op de kaart te gaan branden. Lichtjes in landen waar ik geweest ben. Ik volg ze en koppel ze aan mijn herinneringen en aan de periode dat ik er was.

Het begint in Duitsland, Berlijn. Huh? Ik was in 1987 in de DDR. In 1989 viel Honecker, de muur en mijn eerste dominosteentje en was het einde DDR. In 1993 bezocht ik Rwanda waar in 1994 de verschrikkelijke genocide onder Tutsi’s plaatsvond. Eveneens was ik in ‘93 in (het toenmalige) Zaïre waar Mobutu Sese Seko al decennia de scepter zwaaide. Binnen een jaar vluchtte hij – steenrijk - naar Zwitserland, het land straatarm achterlatend.

Syrië in 1995 is een apart verhaal. De oude Assad zat stevig in het zadel en liet zich niet beïnvloeden door mijn aanwezigheid. Onverstandig, denk ik. Syrië is er de laatste jaren niet op vooruit gegaan.  Mijn ogen volgen de imaginaire lichtjes. Het grensgebied / no-man’s land tussen Pakistan en Afghanistan, een paradijs in 1997. Spectaculair landschap, ruige stammen en hartstikke veilig, ook voor individuele reizigers. Alleen jammer dat je de hasj per container moest kopen en wapens per dozijn.  Ik had mijn kont er nog niet gekeerd of ook hier brak de pleuris uit.

De generaals in Birma (Myanmar) dachten in 2003 dat ze de zaakjes prima onder controle hadden. Aung Sang Suu Kyi zat vastgekleefd aan het aanrecht en de hele wereld keek lekker de andere kant op.  Ik maakte mijn rondje, dronk hier en daar een forse pils en nog in datzelfde jaar kwamen de eerste economische strafmaatregelen, het startpunt van een reeks gebeurtenissen die ertoe leidden dat Myanmar nu een democratie is. Toch klein bier in vergelijking met de economische hervormingen in China (na mijn bezoek in 1998) en de internationale doorbraak van Vietnam (ik stak daar in 1994 de bevolking een hart onder riem).

En dan Kenia. In de zomer van 2007 heb ik maandenlang de rust bewaard in het broeinest Kisumu. Ook bezocht ik onder meer Nairobi en Mombassa.  Best een lastig land met 37 stammen maar het zaakje hield zich aardig gedeisd.  In augustus vertrok ik met een gerust hart uit het baken van rust in Oost Afrika. Amper 4 maanden later vlogen hoofden en ledematen in de rondte.  Honderden doden.


Noord Korea ligt er nietsvermoedend ongeschonden bij. De voorbereidingen van de marathon zijn daar vast in volle gang. Ik tel de dagen af, nog 27. Wie telt er nog meer zijn dagen? Wanneer valt het laatste steentje?