Het schemert en een koude wind dringt door mijn kleding. Ik
steek een van de lege parkeerplaatsen rondom de Amsterdam Arena over. Het is
zaterdagmiddag en ergens op een bijveldje wordt betaald voetbal gespeeld. In de
verte zie ik een paar mannen lopen. Sommigen hebben hun zoontje aan de hand. Ik
glimlach en denk aan vroeger. Vroeger toen mijn Graafschap nog op zondagmiddag
half drie speelde. De Eredivisie van de jaren '70
Ome Drikkus heeft zijn goudkleurige Opel Rekord in de buurt
van de Lijsterbeslaan geparkeerd. Hij heeft al een paar borreltje “tegen de
spanning” gedronken. Ome Gerard is er ook, broodmager en met een doosje Agio in
de ene zak en een pakje North State in de ander. Ik loop aan de hand van mijn
vader. Hij heeft in zijn binnenzak een flacon Brandy en drie kleine
borrelglaasjes. Tussen de huizen doemt
het stadion op. We kopen een programma en rolletje Italiano. Eén enkele agent
regelt de stroom mensen. Ik loop met de mannen om het stadion naar onze plek.
Aan de achterkant lijkt de Roodbergen tribune op een oud houten kippenhok met
een asbest golfplaten dak. Pa en de omes
laten hun seizoenkaart zien, met een knipoog word ik doorgelaten. Rechts van
mij zie ik de beruchte Spinnenkop, links in een blauwe wolk sigarenrook de
houten zittribune met duizend mannen. Mannen met rode, blauwe en paarse
hoofden. Mannen met petten, hoeden en wollen jassen in 50 tinten grijs. Ze rochelen
en roken. Sigaren, pijp, sigaretten
zonder filter en shag. Ik knipper een paar keer met mijn ogen en volg mijn
vader de tribune op. De plaatsen zijn niet genummerd maar iedereen heeft zijn
eigen plek op de houten banken. We zijn wat aan de late kant maar onze vaste plek
is keurig vrij gehouden voor “die lu-j met da fleske”. Op de achtergrond klinkt
reclame voor Drum en vloei die 3x beter is.
De agent die eerst de stroom mensen regelde neemt nu plaats
aan de rand van het veld. Naast zich zijn trouwe herdershond in een kooi. Dat
is genoeg om een stadion met 10.000 mensen in bedwang te houden. De sigaren
worden nog een keer aangestoken, de scheidsrechter fluit en de wedstrijd
begint. Het stadion zingt:
Witte broek en blauwe trui
Dat zijn de Graafschap-lui
Holahilaholala, holahi-laholalala
Precies lang genoeg om de sigaar niet uit te laten gaan.
De mannen volgen de wedstrijd met Achterhoekse passie. Af en
toe hoor je: “Och scheidsrechter toch!” of “Nou, nou, nou” En als het echt te
gortig wordt: “Fo-j, fo-j, fo-j. Boh”. De ziektes die op de Roodbergen tribune over
de lippen van de toeschouwers komen, zijn de gevreesde ziektes bij hun varkens
en koeien: de Pest, Aujeszky, Mond-en-klauwzeer. Deze worden, net als de
varkensprijzen, besproken tijdens de wedstrijd.
In de rust gaat iedereen pissen. Achter de tribune staat een
enkel houten schot met een soort dakgoot er schuin aan gemonteerd. De pis
kletst een paar meter verderop gewoon in het gras. Het is druk. Man-aan-man
legen ze hun blaas. Af en toe wappert er een jaspand in de pisgoot. Niemand die
zich er druk over maakt. De jassen stinken sowieso naar stal en zuur kuilvoer.
De flacon brandy wordt soldaat gemaakt. Keuvelend en kauwend volgen we de tweede helft. De
Graafschap buigt niet en knokt zich naar de zege. De mannen roepen “Hoi, hoi,
hoi” en gaan tevreden handenwrijvend naar huis. Mannen en af en toe een
mannetje, in een stroom door een woonwijk. Een dampend stadion achter zich
latend, dampend van zweet en rook. Geurend naar pis, bier en kuilvoer. Voetbal
in de Achterhoek.
Op sportpark De Toekomst verliest een schim van wat ooit De
Graafschap was van Jong Ajax. Eenzaam steek ik nog zo’n koude kale
parkeerplaats over. Ik heb het koud. Ik tast in mijn binnenzak. Helaas geen
flaconnetje brandy. En ik had ‘m zo nodig.