zondag 29 maart 2015

Deez en Genen

Gisteren was ik op het feestje van De Kolonel. De villa van De Kolonel werd tamelijk in beslag genomen door zijn vrienden: mannen en vrouwen in de bloei van hun leven. Zo tussen de 60 en 80 jaar oud dus. Rondkijkend tussen het vitale grijze geweld, betrapte ik mezelf er op dat ik even niet bang was om te worden. Met een goed glas Costières de Nîmes trok ik me even terug en dacht aan mijn opa.

Theo (‘Theet’) van den Boom is in 1900 in hetzelfde huis geboren als zijn vader en grootvader. Ook ik ben in dat huis geboren en opgegroeid. Opa stierf in 1977 toen ik 12 jaar oud was. Ik ken hem uitsluitend als een oude man, versleten door een leven lang fysieke arbeid. Totaal anders dan de huidige generatie bejaarden.

Ik speel met mijn broertjes in de zandbak op ons erf. We kijken richting de kleine bungalow schuin aan de overkant van de (nog) onverharde weg. Schuifelend op een paar geruite pantoffels en steunend op een stok komt opa er aan. Hij stopt af en toe om op adem te komen of om de landerijen, de boomgaard en de varkens in de wei te bekijken. Het lijkt een eeuwigheid te duren voor hij bij ons is. Glimlachend, steunend met twee handen op zijn stok, aanschouwt hij het tafereel: zijn kleinkinderen klooiend met zand en water. Hij sloft verder tot aan de achterdeur, stopt en pulkt met gele vingers achter in zijn mond. De vochtige pluk pruimtabak legt hij voorzichtig voor het raampje naast de deur. Nadat hij koffie heeft gedronken met mijn moeder, zal hij de prop weer pakken, terugplaatsen en naar huis sloffen.

Thuis volgt hij het nieuws, alles, van waterstanden tot overstromingen, van varkensprijzen tot hongersnood. Opa had nooit de kans om te studeren en dat compenseerde hij door alles te willen weten. Lezen, luisteren, uitdragen en bespreken: dat was het liefste wat hij deed. Hij zou een absolute social media goeroe geweest zijn wanneer zijn Grundig radio met antenne een laptop met WiFi geweest was ;-) Ik had hem graag verteld over China en Serengeti, over Dogon en Damascus. Hij had er van genoten en was weggedroomd met een atlas op zijn netvlies.
Opa had een mild, vreedzaam karakter. Wanneer mijn moeder een corrigerend tikje uitgedeelde en hij kreeg er weet van, dan kwam hij persoonlijk verhaal halen. Waar hij een enorme hekel aan had, waren twee zaken: prietpraat en domme mensen. Gesprekken moesten ergens over gaan, op basis van kennis stelling nemen, anders kon je beter je mond houden. Hij kon zich enorm storen aan mensen die zich bemoeien met zaken waar ze geen verstand van hebben. Mensen met een opgestoken vingertje, een dubbele moraal in een leeg hoofd. Toen mijn vader mij dit onlangs vertelde, viel bij mij – ‘poing’ – een kwartje. Genen zijn sterk. Deze zeker.

Theet van den Boom is een mooie tragische man. Intelligent, creatief en met een ‘open mind’. Helaas geboren in een eeuw waarin we eerst alles verwoestten en daarna alle energie nodig hadden voor wederopbouw.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten